De bitcoin formula beschrijft de wiskundige regels die bepalen hoeveel bitcoin er ooit aangemaakt wordt, hoe snel dat gebeurt en wanneer beloningen halveren. De kern is simpel: er komen nooit meer dan 21 miljoen bitcoin in omloop, en dat getal is niet willekeurig gekozen maar volgt rechtstreeks uit een wiskundige formule.
Wat de bitcoin formula precies inhoudt
Bitcoin gebruikt een vaste reeks van 33 halveringscycli (ook wel “halvings” genoemd) om het totale aanbod te berekenen. De formule ziet er zo uit:
Σi=0 tot 32 (50 / 2^i) × 210.000
Wat dit betekent: in elke cyclus daalt de blokbeloning met de helft. De eerste cyclus gaf 50 bitcoin per blok. Na de eerste halving werd dat 25, daarna 12,5, dan 6,25, enzovoort. Elke cyclus duurt precies 210.000 blokken. Reken je al deze cycli bij elkaar op, dan kom je uit op bijna precies 21 miljoen bitcoin.
De som telt 33 stappen (van i=0 tot i=32) in plaats van 32, omdat er 33 afzonderlijke beloningsperiodes zijn. Na de 33e halving is de blokbeloning zo klein dat hij praktisch nul is, en daarna worden er geen nieuwe bitcoin meer aangemaakt.
Een concreet rekenvoorbeeld
Om te zien hoe de formule uitpakt, helpt het om de eerste stappen door te rekenen:
- Cyclus 0: 50 bitcoin × 210.000 blokken = 10.500.000 bitcoin
- Cyclus 1: 25 bitcoin × 210.000 blokken = 5.250.000 bitcoin
- Cyclus 2: 12,5 bitcoin × 210.000 blokken = 2.625.000 bitcoin
- Cyclus 3: 6,25 bitcoin × 210.000 blokken = 1.312.500 bitcoin
Als je deze reeks blijft optellen tot aan cyclus 32, kom je op een totaal van 20.999.999,9769 bitcoin. Dat getal is niet precies 21 miljoen vanwege afrondingen in de software, maar het zit er zo dicht op dat het verschil verwaarloosbaar is.
Waarom de formule zo is ontworpen
De keuze voor een halverende reeks is bewust. Bitcoin gedraagt zich daarmee als een schaars goed: het nieuwe aanbod neemt elk paar jaar af, terwijl de vraag kan blijven groeien. Dat is vergelijkbaar met goud, waarvan ook steeds minder makkelijk te ontginnen valt naarmate de makkelijke voorraden op zijn.
De 210.000 blokken per cyclus komen overeen met ongeveer vier jaar, omdat het netwerk gemiddeld één blok per tien minuten maakt. Dat is ook geen toeval: de “difficulty adjustment” (de moeilijkheidsgraad van het minen) past zich elke 2016 blokken aan zodat het gemiddelde altijd rond die tien minuten blijft, ongeacht hoeveel rekenkracht het netwerk heeft.
Wat de formule betekent voor miners en beloningen
Miners ontvangen twee soorten inkomsten: de blokbeloning en de transactiekosten van gebruikers. De bitcoin formula bepaalt dat de blokbeloning steeds kleiner wordt. Na de halving van april 2024 bedraagt die beloning 3,125 bitcoin per blok. Naar schatting rond 2028 halveert dit opnieuw naar 1,5625 bitcoin per blok.
Op de lange termijn, als de blokbeloning vrijwel nul is, moeten miners hun inkomsten volledig uit transactiekosten halen. Of dat genoeg is om het netwerk veilig te houden, is een open vraag in de bitcoingemeenschap. De formule lost dat niet op; ze beschrijft alleen het aanbod, niet de economie eromheen.
Vaste grens versus inflatie
Het grote verschil met gewone valuta is dat centrale banken de geldhoeveelheid kunnen aanpassen. De bitcoin formula maakt dat onmogelijk: niemand kan de 21 miljoen veranderen zonder dat het hele netwerk daarmee instemt. Die grens ligt vast in de code van het protocol. Dat is precies waarom sommige mensen bitcoin zien als bescherming tegen geldontwaarding, en ook waarom aanpassingen aan die formule politiek uiterst gevoelig liggen binnen de bitcoincommunity.
De bitcoin formula is daarmee meer dan een wiskundig trucje. Het is het fundament van de schaarste die bitcoin zijn waarde als digitaal spaarmiddel geeft. Wil je begrijpen hoe bitcoin werkt, dan begint dat hier: bij deze ene formule die het totale aanbod voor altijd vastlegt.
Lees ook